Ścieżka SMART, czyli nowe możliwości finansowania dla firm (dawniej Szybka Ścieżka)

  • 4 kwietnia, 2023

Ścieżka SMART to nowa oferta dla przedsiębiorstw, która otwiera dodatkowe możliwości finansowania. W ramach konkursu firmy będą realizować projekty modułowe. Nabór rozpoczął się już 21 lutego tego roku, jednak na najbliższe miesiące przewidziano jeszcze kilka rund. Głównym celem dotacji jest wsparcie innowacyjnego rozwoju polskich przedsiębiorstw oraz prowadzenia działań badawczych.

Ścieżka SMART – większe zdolności badawcze i innowacyjność polskich przedsiębiorstw

Ścieżka SMART to dofinansowanie przedsiębiorstw, którego celem jest wspieranie rozwoju i ulepszanie zdolności badawczych. Szczególnie duży nacisk kładzie się w tym przypadku na innowacyjność produktową i procesową, jak również cyfryzację oraz transformację. Program zakłada również prowadzenie polskich firm w kierunku zrównoważonego rozwoju, który w ostatnich latach jest jednym z najważniejszych tematów w praktycznie każdej branży. Oferta jest skierowana zarówno do małych, jak i dużych przedsiębiorstw z Polski.

Ścieżka SMART  dla dużych firm jest oferowana przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), a dla firm z sektora MŚP przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). Program umożliwia uzyskanie atrakcyjnego dofinansowania prac badawczo-rozwojowych, jak również wsparcia podczas wdrażania nowych rozwiązań na rynek. Wśród największych zalet ścieżki SMART znajduje się ogromna kompleksowość i elastyczność. Dzięki temu przedsiębiorstwa mogą w pełni dostosować zakres projektu do swoich potrzeb, branży czy skali działalności. Na finansowanie projektów badawczo-rozwojowych realizowanych w konkursie przeznaczono aż 4,3 mld euro.

Kto może starać się o dofinansowanie?

Po dofinansowanie, które zapewnia ścieżka SMART, mogą zgłosić się zarówno przedsiębiorstwa z sektora MŚP (mikro, małe i średnie), jak i duże firmy, na różnym etapie rozwoju. Kluczowym warunkiem jest jednak prowadzenie działalności na terenie Polski. Co istotne, udział w konkursie jest dostępny nie tylko dla organizacji, które dopiero zaczynają swoją działalność innowacyjną, lecz także dla firm, które już ją rozwijają lub są liderami w dziedzinie innowacji.

Małe i średnie przedsiębiorstwa powinny składać wnioski do PARP, z kolei większe firmy – do NCBiR.

Ścieżka SMART – jak zgłosić się do konkursu?

Każda firma, która chciałaby wziąć udział w programie ścieżki SMART, powinna w pierwszej kolejności zapoznać się ze wszystkimi najważniejszymi dokumentami i zasadami, zgodnie z którymi przydzielane będzie dofinansowanie. Kolejnym ważnym etapem jest wypełnienie wniosku i dodanie do niego wszystkich niezbędnych załączników. Można to zrobić w wygodny sposób online. Po poprawnym zgłoszeniu następuje ocena projektu, którą zajmuje się powołana do tego celu komisja. Jeśli wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie, ostatnim krokiem będzie podpisanie umowy – następnie można już przystąpić do realizacji projektu.

Ścieżka SMART 2023 – nabory do konkursu

Nabory w ramach ścieżki SMART rozpoczęły się już 21 lutego br., ale wnioski będzie można składać również w innych terminach. Środki zostały podzielone na poszczególne etapy w różnych proporcjach – to kwestia, którą warto wziąć pod uwagę przy wyborze odpowiedniego momentu na przesłanie zgłoszenia. Lista wszystkich terminów przewidzianych w 2023 r. przedstawia się następująco:

1. 21 lutego – 9 maja:

  • nabór pierwszy dla pojedynczych firm z sektora MŚP – alokacja 4,45 mld zł;
  • nabór pierwszy dla dużych przedsiębiorstw – 667 mln zł;

2. 10 maja – 30 czerwca:

  • nabór drugi dla MŚP – 890 mln zł;
  • nabór drugi dla dużych przedsiębiorstw – również 667 mln zł;

3. 3 lipca – 31 sierpnia:

  • nabór dla MŚP w zakresie projektów na rzecz dostępności – 222 mln zł;
  • nabór dla dużych przedsiębiorstw w zakresie projektów na rzecz dostępności – 445 mln zł;

4. 26 października – 9 stycznia:

  • nabór dla konsorcjów MŚP – 222 mln zł;
  • nabór dla konsorcjów, które obejmują: MŚP z dużymi przedsiębiorstwami, firmy każdej wielkości z organizacjami badawczymi oraz firmy każdej wielkości z NGO – alokacja 1,335 mld zł.

Modułowa realizacja projektów

Przedsiębiorstwa, które chcą skorzystać z dotacji w ramach ścieżki SMART, będą realizować projekty modułowe. Każdy z nich będzie mógł składać się z maksymalnie siedmiu różnych modułów, wykonywanych w sposób linearny lub nielinearny. W praktyce oznacza to, że:

  • w przypadku pierwszej opcji – każdy kolejny będzie kontynuacją poprzedniego;
  • przy drugim wariancie – poszczególne moduły będą niezależne od siebie.

Na wsparcie mogą liczyć przedsiębiorstwa prowadzące projekty z zakresu:

  • prowadzenia prac badawczo-rozwojowych,
  • wdrożenia wyników prac B+R,
  • rozbudowy infrastruktury badawczej, transformacji cyfrowej lub zielonej,
  • internacjonalizacji firmy,
  • podnoszenia kompetencji poszczególnych pracowników.

W kontekście realizacji projektów warto wspomnieć również o modułach obligatoryjnych i fakultatywnych. Jeśli chodzi o pierwszą grupę, wniosek o dofinansowanie zostanie rozpatrzony jedynie wtedy, gdy projekt będzie zawierał co najmniej jeden z dwóch modułów: moduł B+R lub moduł wdrożenia innowacji (duże firmy muszą realizować moduł B+R). Reszta modułów zaliczana jest do grupy fakultatywnej – przedsiębiorstwa mogą zawrzeć w swoim projekcie maksymalnie pięć takich modułów.

Moduł B+R

Moduł B+R jest pierwszym modułem obligatoryjnym, czyli obowiązkowym. Dotyczy projektów badawczo-rozwojowych, które skupiają się na opracowaniu innowacji produktowej lub procesowej co najmniej w skali krajowej. Dofinansowanie może zostać przyznane kompleksowo na cały proces badawczy lub na jego wybraną część.

Dotację można przeznaczyć na:

  • wynagrodzenie dla personelu,
  • koszty związane z wykupieniem usług zewnętrznych,
  • koszty dzierżawy lub wieczystego użytkowania,
  • nabycie wartości niematerialnych i prawnych,
  • zakup materiałów i środków eksploatacyjnych,
  • koszty pośrednie i operacyjne,
  • koszty amortyzacji.

Na jakie dofinansowanie można liczyć?

Dofinansowanie na moduł B+R obejmuje badania przemysłowe (maksymalnie 80% wydatków) oraz prace rozwojowe (do 60% wydatków).

Moduł wdrożenia innowacji

To drugi moduł obowiązkowy – jest on związany z wdrożeniem w firmie wyników prac B+R, które są w posiadaniu wnioskodawcy lub zostały opracowane na podstawie realizacji modułu B+R. Podobnie jak w przypadku wcześniej opisywanego modułu, wyniki te muszą przyczyniać się do opracowania innowacji produktowej lub procesowej co najmniej w skali krajowej. Bardzo ważną informacją jest to, że dofinansowanie dla tego modułu udzielane jest w formie dotacji warunkowej, która podlega częściowemu zwrotowi.

Dotację można przeznaczyć na:

  • zakup/leasing gruntów lub nieruchomości,
  • zakup/leasing środków trwałych,
  • koszty związane z dodatkowym zabezpieczeniem,
  • opłacenie usług doradczych,
  • nabycie robót i materiałów budowlanych,
  • koszty związane z wykupieniem usług zewnętrznych,
  • nabycie wartości niematerialnych i prawnych.

Na jakie dofinansowanie można liczyć?

W tym przypadku dotacja dzieli się na trzy różne zakresy:

  • środki trwałe, materiały i roboty budowlane, wartości niematerialne i prawne – do 70% wydatków,
  • usługi doradcze – do 50% wydatków,
  • ustanowienie zabezpieczenia umowy o dofinansowanie – do 100% wydatków.

Moduł infrastruktury B+R

Dofinansowanie w module infrastruktury B+R obejmuje utworzenie nowego lub rozbudowę już istniejącego centrum badawczo-rozwojowego, zlokalizowanego na terytorium Polski. Zgodnie z założeniami centrum to powinno umożliwiać realizację planu badawczego sprecyzowanego we wniosku, który ma prowadzić do opracowania innowacji produktowej lub procesowej co najmniej w skali krajowej.

Dotację można przeznaczyć na:

  • zakup/leasing gruntów lub nieruchomości,
  • zakup/leasing środków trwałych,
  • nabycie robót i materiałów budowlanych,
  • nabycie wartości niematerialnych i prawnych.

 Na jakie dofinansowanie można liczyć?

Dofinansowanie na moduł infrastruktury B+R obejmuje środki trwałe, materiały i roboty budowlane, wartości niematerialne i wartości prawne w wysokości maksymalnie 70% wydatków.

Moduł cyfryzacji

Ten moduł umożliwia sfinansowanie działań realizowanych przez firmę w ramach transformacji cyfrowej i zapewnienia cyberbezpieczeństwa. W tym module wszystkie działania muszą prowadzić do wdrożenia innowacji produktowej lub procesowej co najmniej na poziomie przedsiębiorstwa. Należy zaznaczyć, że niektóre wydatki nie mogą być pokryte finansowaniem – to m.in. zakup oprogramowania biurowego i księgowego oraz systemów operacyjnych komputerów osobistych, które będą wykorzystywać powszechnie dostępne technologie.

Dotację można przeznaczyć na:

  • zakup/leasing gruntów lub nieruchomości,
  • zakup/leasing środków trwałych,
  • nabycie robót i materiałów budowlanych,
  • nabycie wartości niematerialnych i prawnych,
  • koszty związane z wykupieniem usług zewnętrznych,
  • opłacenie usług doradczych.

Na jakie dofinansowanie można liczyć?

Moduł cyfryzacji przewiduje pokrycie do 70% wydatków na środki trwałe, materiały i roboty budowlane oraz wartości niematerialne i prawne. W przypadku usług doradczych limit wynosi 50%.

Moduł zazielenienia przedsiębiorstw

W ramach tego modułu dofinansowanie przyznawane jest na działania, których celem jest zielona transformacja. Mogą one obejmować np. zwiększenie efektywności gospodarki odpadami i efektywności energetycznej, zmniejszenie zanieczyszczenia oraz lepszą weryfikację technologii środowiskowych. Ważne jest to, że finansować będzie można nie tylko inwestycje związane z wdrażaniem nowych rozwiązań, lecz także tych z zakresu ekoprojektowania i cyklu życia produktu.

Dotację można przeznaczyć na:

  • zakup/leasing gruntów lub nieruchomości,
  • zakup/leasing środków trwałych,
  • nabycie robót i materiałów budowlanych,
  • nabycie wartości niematerialnych i prawnych,
  • koszty związane z wykupieniem usług zewnętrznych,
  • opłacenie usług doradczych,
  • koszty związane z dostosowywaniem przedsiębiorstwa do norm środowiskowych,
  • opłacenie działań na rzecz większej efektywności energetycznej,
  • zakup układów wysokosprawnej kogeneracji,
  • koszty związane z promowaniem korzystania z energii, pochodzącej ze źródeł odnawialnych,
  • przeprowadzenie audytu energetycznego,
  • koszty LCA oraz PEF,
  • zwiększenie efektywności gospodarki odpadami.

Na jakie dofinansowanie można liczyć?

Moduł zazielenienia przedsiębiorstw obejmuje dotacje dla trzech obszarów:

  • środki trwałe, materiały i roboty budowlane, wartości niematerialne i prawne – do 70% wydatków,
  • usługi doradcze – do 50% wydatków,
  • ochrona środowiska – do 80% wydatków.

Moduł kompetencji

Wsparcie w module kompetencji będzie udzielane dla działań związanych z udoskonalaniem kompetencji poszczególnych pracowników oraz kadry nadzorczej. W szczególności należy się skupić na zdobywaniu przez kadrę nowych umiejętności i podnoszeniu ogólnych kwalifikacji związanych m.in. z:

  • inteligentnymi specjalizacjami,
  • transformacją działalności przemysłowej w kierunku Przemysłu 4.0,
  • ekoprojektowaniem,
  • obsługą infrastruktury badawczej.

Dotację można przeznaczyć na:

  • opłacenie usług szkoleniowych (zarówno na terenie Polski, jak i za granicą),
  • pokrycie kosztów podróży i zakwaterowania związanych z realizowanymi szkoleniami.

Na jakie dofinansowanie można liczyć?

Dotacje na szkolenia i pozostałe koszty mogą pokryć do 70% wydatków.

Moduł internacjonalizacji

Moduł internacjonalizacji przewiduje realizację działań ukierunkowanych na promocję produktów wnioskodawcy na rynku zagranicznym. Obszar ten obejmuje także zadania, których celem jest uzyskanie ochrony praw własności przemysłowej, a w przypadku ich naruszenia – skuteczna obrona. Moduł internacjonalizacji powinien zainteresować każdą firmę, która chce sprzedawać swoje produkty lub usługi nie tylko w Polsce, lecz także poza granicami kraju.

Dotację można przeznaczyć na:

  • koszty związane z udziałem przedsiębiorstwa w targach branżowych lub imprezach konferencyjno-targowych,
  • opłacenie podróży służbowych,
  • opłacenie usług zewnętrznych związanych z udziałem w targach oraz zagranicznych i przyjazdowych misjach gospodarczych,
  • pokrycie opłat związanych z ochroną lub obroną praw własności przemysłowej.

 Na jakie dofinansowanie można liczyć?

Dofinansowanie w ramach modułu internacjonalizacji obejmuje:

  • udział w imprezach konferencyjno-targowych oraz misjach gospodarczych – do 50% wydatków
  • usługi doradcze – do 50% wydatków
  • ochrona lub obrona praw własności przemysłowej – do 50% wydatków

Ścieżka SMART dla małych i dużych przedsiębiorstw – jakie warunki należy spełnić?

Przedsiębiorstwa, które są zainteresowane uczestnictwem w ścieżce SMART, powinny zapoznać się z trzema kategoriami kryteriów. Należą do nich:

  • kryteria obligatoryjne – obowiązkowe dla całego projektu i poszczególnych modułów,
  • kryteria rankingujące – ustalane dla całego projektu,
  • kryteria rozstrzygające – również dla całego projektu.

Kryteria obligatoryjne muszą być spełnione przed złożeniem przez przedsiębiorcę wniosku. Jeśli chodzi o cały projekt, dotyczą one kwestii takich jak prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Polski oraz spełnienia kilku kluczowych zasad: tzw. efektu zachęty, spójności projektu, równości i niedyskryminacji oraz zrównoważonego rozwoju. W przypadku kryteriów obligatoryjnych, odnoszących się bezpośrednio do konkretnych modułów, dotyczą one głównie zdolności wykonania projektu. Mowa zatem o zasobach ludzkich i technicznych oraz racjonalności harmonogramu realizacji. Bardzo ważną kwestią, o której warto wspomnieć w kontekście kryteriów obowiązkowych, jest także zapotrzebowanie rynkowe na wyniki projektu. Im jest ono większe, tym większe powinny być szanse na uzyskanie dofinansowania.

Jak wygląda punktacja? Ścieżka SMART i kryteria rankingujące

Kryteria rankingujące na poziomie projektu są oceniane według określonej skali. W tej kategorii można w sumie zdobyć 25 punktów. Wyróżnić można następujące czynniki:

  • innowacja (co najmniej na skalę krajową) będąca efektem prac B+R – 0, 1, 2, 3 lub 12 punktów;
  • potencjał innowacji do transformacji rynku lub wykreowania nowego rynku – 0, 3 lub 5 punktów;
  • projekt z dziedziny ekoinnowacji (opracowanie lub wdrożenie) na poziomie kraju – 0, 1 lub 2 punkty;
  • projekt z dziedziny innowacji cyfrowej na poziomie kraju – 0, 1 lub 2 punkty;
  • współpraca wnioskodawcy z organizacją pozarządową (NGO) lub badawczą – 0 lub 2 punkty;
  • celem innowacji jest pozytywne znaczenie dla określonych obszarów, takich jak włączenie społeczne czy jakość życia (np. dostępność, poziom zdrowia, spowolnienie zmian klimatycznych) – 0 lub 2 punkty.

Ostatnią kategorią kryteriów są kryteria rozstrzygające, które mają znaczenie tylko wtedy, gdy projekty otrzymują tę samą liczbę punktów.

FAQ (często zadawane pytania)

1.    Czym są prace B+R?

Prace B+R to wszystkie działania przemysłowe i eksperymentalne, które mają charakter rozwojowy. Szczegółowa definicja znajduje się w art. 2 pkt 85 i 86 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014.

2.    W jaki sposób należy zaprezentować wyniki przeprowadzonych prac B+R?

Wyniki przeprowadzonych prac B+R powinny być w pełni zgodne z ustalonym wcześniej planem badawczym. Beneficjenci mają obowiązek przedstawić je w części opisowej i sprawozdawczej wniosków o płatność.

3.    Ścieżka SMART: czy można zgłosić się do konkursu, jeśli projekt jest w tym samym czasie oceniany w innym programie?

Ścieżka SMART nie wyklucza takiej sytuacji. Jedynym zastrzeżeniem brak możliwości otrzymania dofinansowania na te same wydatki w ramach dwóch różnych umów.

4.    Jak sprawdzić wynik oceny projektu?

Wyniki oceny projektów zostaną opublikowane przez PARP na stronie naboru w terminie 7 dni od zatwierdzenia wyników oceny. W wynikach uwzględnione będą projekty wybrane do dofinansowania oraz projekty, którym przyznana została negatywna ocena. Każdy z wnioskodawców otrzyma również informację w formie pisemnej lub elektronicznej (poprzez skrzynkę e-PUAP).

5.    Czy można zgłosić się do konkursu, jeśli projekt został już rozpoczęty?

Rozpoczęcie projektu przed złożeniem wniosku wyklucza możliwość jego sfinansowania w ramach ścieżki SMART. Jest to związane z kryterium obligatoryjnym związanym z efektem zachęty.

6.    Jaka tematyka projektów będzie najwyżej punktowana?

Przewidziane jest przyznanie większej liczby punktów projektom związanym z ekoinnowacjami oraz innowacjami cyfrowymi. Na dodatkowe punkty mogą liczyć także przedsiębiorstwa, które wskażą na społeczne znaczenie innowacji realizowanej w ramach zgłoszonego projektu.

7.    Jak można zweryfikować status MŚP?

Podczas sprawdzania statusu MŚP przedsiębiorstwa należy wziąć pod uwagę takie parametry, jak zatrudnienie liczone w rocznych jednostkach pracy (RJP) oraz warunek finansowy, który weryfikowany może być poprzez sumę bilansową lub roczny obrót. Status MŚP jest przyznawany firmom, które spełniają obydwa warunki jednocześnie. Warto także dodatkowo sprawdzić powiązania firmy z innymi podmiotami, ponieważ niekiedy konieczne jest zsumowanie parametrów dla wszystkich z nich.

8.    Jakie moduły są obligatoryjne dla MŚP, a jakie dla dużych przedsiębiorstw?

Przedsiębiorstwa MŚP w swoim projekcie muszą zawrzeć co najmniej jeden z dwóch modułów obligatoryjnych: prace badawczo-rozwojowe lub wdrożenie innowacji. Duże przedsiębiorstwa mają z kolei obowiązek zrealizować moduł dotyczący prowadzenia prac B+R.


Masz pytania?
Jestem do Twojej dyspozycji.

Michalina Lipowska Łużewicz EDORADCA dotacje ulgi

Michalina Lipowska-Łużewicz

Doradca ds. Dotacji

Wspieramy firmy, które funkcjonują na rynku minimum 12 miesięcy.

Sprawdź możliwości dofinansowania dla Twojej firmy

Wypełnij krótką ankietę, a nasz ekspert skontaktuje się z Tobą i przedstawi najlepsze rozwiązanie.