Nadeszła chwila, na którą wszyscy czekali. Startują dotacje unijne w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (dawny POIR) – co się zmieni? Co czeka polskich przedsiębiorców? Główne założenia to przede wszystkim wsparcie na każdym etapie rozwoju przedsiębiorstw – może być ono udzielone na realizację kompleksowych projektów obejmujących prowadzenie prac badawczo – rozwojowych, wdrożenie wyników przeprowadzonych badań, rozbudowę infrastruktury badawczej, transformację cyfrową lub zieloną przedsiębiorstwa oraz internacjonalizację przedsiębiorstwa i podnoszenie kompetencji kadr.
Realizacja Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki ma wpłynąć na wzrost aktywności badawczo-rozwojowej oraz innowacyjności polskich firm. Cel to również budowa bardziej konkurencyjnej Europy dzięki zwiększaniu innowacyjności, transformacji gospodarczej oraz cyfryzacji i działań związanych z gospodarką w obiegu zamkniętym.
Przyjrzyjmy się szczegółom tego programu. Sprawdźmy, co najbliższe lata przyniosą przedsiębiorcom.
Dofinansowanie projektów B+R, modułowe aplikowanie i nowe zasady oceny projektów.
Największe zmiany czekają nas w priorytecie pierwszym. Aplikowanie stanie się modułowe a instytucje oceniające podzielą się pracą w zależności od wielkości przedsiębiorstwa aplikującego.
Tak jak to było w poprzedniej perspektywie nadal z bezzwrotnych środków na badania i rozwój będą mogły korzystać przedsiębiorstwa z sektora MŚP oraz duże firmy. Rewolucją niewątpliwie będzie to, że wniosek może dotyczyć
- działań połączonych (tzw. projekty linearne), gdzie np. wdrożenie wyników prac jest kontynuacją zaplanowanych we wniosku działań badawczo – rozwojowych,
- różnych niepowiązanych ze sobą bezpośrednio przedsięwzięć tj. prac badawczo – rozwojowych oraz wdrożenia wyników innych (zrealizowanych wcześniej i już zakończonych) prac badawczo – rozwojowych (tzw. projekty nielinearne).
Moduły dla MŚP i dużych
W przypadku MŚP wniosek o dofinansowanie musi obejmować co najmniej jeden z dwóch rodzajów modułów tj. prowadzenie prac badawczo – rozwojowych (moduł B+R) lub wdrożenie wyników prac badawczo – rozwojowych (moduł wdrożenie innowacji). W przypadku dużych przedsiębiorstw wniosek o dofinansowanie musi obligatoryjnie obejmować działania polegające na prowadzeniu prac badawczo – rozwojowych (moduł B+R). Wniosek może również obejmować (fakultatywnie) moduł wdrożenie innowacji.
Przedsiębiorcy mogą zrealizować moduły:
- B+R
- Wdrożenie innowacji
- Infrastruktura B+R
- Cyfryzacja
- Zazielenienie przedsiębiorstw
- Kompetencje
- Internacjonalizacja
Największe korzyści projektów modułowych:
- jeden wniosek finansujący kompleksową potrzebę
- finansowanie kosztów szkoleń kluczowej kadry
- bezzwrotna dotacja na wdrożenie, cyfryzację i promocję
W ostatnich latach zaobserwowaliśmy bardzo duży trend rosnący przedsiębiorstw korzystających z dotacji w ramach projektów badawczo-rozwojowych. W związku z tym, pojawiały się coraz większe problemy na etapie oceny wniosków – więcej chętnych to większa ilość projektów, które trzeba ocenić. Ponieważ nowa perspektywa ma na celu również przyśpieszenie - priorytet I będzie oceniany przez dwie instytucje. Taki podział pozwoli nie tylko przyśpieszyć samą ocenę projektów, ale też zminimalizuje ryzyko wystąpienia tych samych projektów w dwóch różnych instytucjach. Każda z nich będzie zapewniać ocenę wniosku o dofinansowanie oraz nadzorować realizację całego projektu.
Bezzwrotne środki na inwestycje
Czy tutaj też czekają nas zmiany? Oczywiście. Zainteresują one przede wszystkim firmy, które dotychczas nie mogły korzystać z dofinansowań na inwestycje, czyli duże przedsiębiorstwa. W ramach FENG udział w konkursach dotacyjnych na wdrożenie wyników prac B+R będą mogły wziąć firmy z sektora small mid-cap i mid-cap. Oczywiście można zadać sobie pytanie, co z budżetem dla MŚP? Przecież duże firmy to często duże projekty. W nowej perspektywie zostały uwzględnione środki dla dużych firm, ale stanowią one odrębny budżet w wysokości 7% całości dostępnych środków zaplanowanych w ramach priorytetu II. W tym przypadku kluczowe dla dużych firm będzie dobre przygotowanie, wysoka innowacyjność i gotowość do aplikowania w pierwszych konkursach.
Kolejną dobrą informacją jest kontynuacja znanego już wszystkim przedsiębiorcom konkursu „Kredyt na innowacje technologiczne”, który w mijającej perspektywie sfinansował ponad 600 innowacyjnych projektów na kwotę ponad 2 mld złotych. Niezmiennie konieczne będzie wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowych, zakupionych lub zrealizowanych samodzielnie.
Ciekawostką jest też fakt, że wiele województw zyskało dzięki zmianie mapy pomocy regionalnej od roku 2022 i może liczyć na większe środki. Przypomnę, że obecnie największa wartość bezzwrotnego dofinansowania to 70% przysługująca przedsiębiorcom, którzy planują inwestycję na terenie Polski wschodniej oraz województwa świętokrzyskiego.
Niestety zmiany dotkną firmy, które planują realizację projektów na terenie Warszawy i okolicznych powiatów i gmin. Firmy te będą wykluczone z dotacji na inwestycję. Kto dokładnie? Zapraszam do sprawdzenia na mapie pomocy regionalnej.
Uruchomienie pierwszych konkursów już w lutym. Jak już wiecie FENG to wiele możliwości dla przedsiębiorców, ale nie można zapominać, że zainteresowanie bezzwrotnymi środkami unijnymi jest bardzo duże. Okres pandemii, przesuwające się uruchomienie FENG spowodowało, że wiele firm z niecierpliwością czeka na pierwsze konkursy. Niezwykle istotny będzie odpowiedni wybór konkursu i przygotowanie.
Audyt potrzeb rozwojowych przedsiębiorstwa, zdefiniowanie innowacyjności jak i określenie możliwości rozwojowych to proces, nad którym należy pracować już teraz. Ważnym czynnikiem będzie maksymalizowanie szans na otrzymanie dotacji i bycie konkurencyjnym wśród polskich przedsiębiorców podczas uwalniania pierwszych środków unijnych.
