Ścieżka SMART dla konsorcjów
Ścieżka SMART dla firm okazała się sukcesem. Wiosną odbył się pierwszy nabór wniosków. Skalę zainteresowania przedsiębiorców obrazuje ponad trzykrotnie większa wartość zgłoszonych projektów niż pula pieniędzy do rozdania.
Można się więc spodziewać, że jesienią, gdy w konkursowe szranki stawać będą konsorcja, zainteresowanie konkursem wciąż będzie wysokie.
Specyfika konkursu – jego modułowe podejście – powoduje, że nie każda zainteresowana firma dysponuje zasobami, by samodzielnie ubiegać się o dofinansowanie. Z drugiej strony jest wiele powodów, dla których przedsiębiorstwa chętnie połączą siły w drodze po unijne pieniądze i pod szyldem konsorcjum po nie wystąpią.
Ścieżka SMART dla konsorcjów – dla kogo i na co?
Ścieżka SMART dla konsorcjów w swoich ogólnych założeniach niewiele się różni od konkursu dla firm startujących w pojedynkę. Cele konkursu wpisują się w politykę Unii Europejskiej dotyczącą transformacji przedsiębiorstw. Wsparcie może być udzielone na:
- realizację kompleksowych projektów obejmujących prowadzenie prac badawczo-rozwojowych,
- wdrożenie wyników przeprowadzonych badań,
- rozbudowę infrastruktury badawczej,
- transformację cyfrową lub zieloną przedsiębiorstwa,
- internacjonalizację przedsiębiorstwa i podnoszenie kompetencji kadr.
Do realizacji tych działań przewidziana jest szeroka paleta kosztów kwalifikowanych. Są to m.in. koszty w ramach dwóch kluczowych modułów:
Koszty obejmujące prowadzenie prac B+R w ramach modułu B+R, np.:
- koszty wynagrodzeń kadry badawczej,
- koszty zlecenia badań — podwykonawstwo,
- koszty surowców, odczynników, materiałów do badań
- kosztu elementów służących do budowy prototypu i na stałe zainstalowanych w prototypie, instalacji pilotażowej lub demonstracyjnej,
- koszty wartości niematerialne i prawne: licencje i oprogramowanie,
- koszty pośrednie (ryczałtowe).
i/lub
Koszty obejmujące wdrożenie wyników prac B+R w ramach modułu wdrożenie innowacji, np.:
- zakup robót i materiałów budowlanych,
- zakup środków trwałych,
- zakup wartości niematerialnych i prawnych.
Intensywność wsparcia jest zależna od wielkości przedsiębiorstw oraz charakteru prac badawczo-rozwojowych.
Intensywność wsparcia dla modułu wdrożenie innowacji:
Dziś – kilkanaście tygodni przed naborem (26 października 2023 – 9 stycznia 2024) – zasadne staje się pytanie, kto i dlaczego powinien przygotować się do Ścieżki SMART w wariancie dla konsorcjum? Odpowiedź nasuwa się po analizie założeń konkursu.
Przedsiębiorcy w ścieżce SMART dla konsorcjów mogą realizować moduły:
- badawczo-rozwojowy (B+R),
- wdrożenie innowacji,
- infrastruktura B+R,
- cyfryzacja,
- zazielenienie przedsiębiorstw,
- kompetencje,
- internacjonalizacja.
W przypadku firm sektora małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) projekt musi obowiązkowo obejmować co najmniej jeden z dwóch modułów tj. moduł B+R lub moduł wdrożenie innowacji. W przypadku dużych przedsiębiorstw projekt musi obligatoryjnie obejmować działania polegające na prowadzeniu prac B+R (moduł B+R). Może on również obejmować (fakultatywnie) moduł wdrożenie innowacji. Pozostałe moduły dobrowolne – firmy mogą je wdrażać zgodnie ze swoimi potrzebami. Poszczególne moduły mogą być powiązane ze sobą (projekty liniowe) lub nie (projekty nieliniowe).
SMART – Tak! Współpraca się opłaca
Na pierwszy — i oczywisty — plan wysuwają się więc przedsiębiorstwa, które nie dysponują pełną paletą zasobów, by sprostać obowiązkowym modułom i samemu ubiegać się o dofinansowanie w ramach Ścieżki SMART. Najczęściej chodzić będzie o moduł B+R. Nie każda firma prowadzi we własnym zakresie badania badawczo-rozwojowe, nie ma dostępu do laboratoriów i nie zatrudnia wyspecjalizowanej kadry badawczej. Przyczyną może być również brak odpowiedniej infrastruktury do przeprowadzenia niezbędnych badań i testów.
Dlatego idealnym rozwiązaniem jest nawiązanie współpracy z jednostką badawczą, NGO lub inną firmą, która dysponuje odpowiednim zapleczem naukowo-technicznym.
Ale przyczyn podjęcia współpracy w ramach ścieżki SMART w formule konsorcjum jest więcej.
Współpraca w ramach konsorcjum to wspólne ponoszenie ryzyka, jakie może wystąpić w trakcie realizacji projektu. Dlatego realizacja projektu w konsorcjum jest bardzo korzystnym rozwiązaniem. Koszty udziału poszczególnych firm w projekcie są proporcjonalnie niższe, niż w przypadku samodzielnej realizacji. Poza tym, dzięki udziałowi dodatkowego podmiotu, wartość projektu może być wyższa tak jak i stopień refundacji kosztów (tak się dzieje w przypadku konsorcjum z udziałem jednostki naukowo-badawczej).
Warto również zwrócić uwagę na potencjalne korzyści dla firm w przyszłości. Wszyscy uczestnicy konsorcjum mogą czerpać doświadczenie ze współpracy od pozostałych podmiotów umowy. Ponadto ten rodzaj współpracy to krok naprzód dla polskich przedsiębiorstw, które wciąż nie wykorzystują potencjału i nadal opornie uczą się współpracy w ramach umowy: firma-jednostka badawcza. Taki model aktywnej współpracy jest motorem napędowym innowacji i skutecznie realizuje działania prorozwojowe firm w Europie Zachodniej i przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych.
SMART dla konsorcjum – jedyną szansą na dotację
A jeśli firma dysponuje wszystkimi niezbędnymi zasobami? I mogłaby w pojedynkę ubiegać się o granty w ramach ścieżki SMART?
Nabór dla firm samodzielnie ubiegających się o wsparcie w roku 2023 wydłużono do końca października. Konkurencja wśród firm jest tak duża, że dofinansowanie zyskają tylko najlepsze projekty. Dlatego konsorcjum to kolejna szansa dla tych podmiotów, które nie mają przekonania, że znajdą się na liście rekomendowanej lub nie biorą udziału w naborze, a są przekonane, że warto.
Nie wolno zapominać, że konsorcjum to jednak wspólne działanie, a ryzyko rozłożone na podmioty współpracujące. Ponadto podkreślić należy obopólne korzyści wynikające ze wspólnego przedsięwzięcia w obszarze nowej wiedzy, technologii i budowania innowacji, a także możliwość zaoszczędzenia własnych zasobów finansowych.
Ścieżka SMART dla dużych firm jest oferowana przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), a dla firm z sektora MŚP przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG).
