PERSPEKTYWA 2014 – 2020 okiem ekspertów EDORADCA

Kończąca się perspektywa pomocy unijnej 2014 – 2020 była ogromnym impulsem rozwojowym dla naszego kraju. Polska jest największym beneficjentem pomocy unijnej, Unia Europejska przeznaczyła dla naszego kraju 82,5 mld euro. Podział środków i kierunki ich wykorzystania obejmowały m.in. takie obszary jak: ochrona środowiska i energetyka, transport, a także projekty z dziedziny kultury, edukacji, zatrudnienia czy przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. W sektorze wsparcia przedsiębiorstw MŚP czy dużych, największy wzrost wydatków nastąpił w sferze innowacyjności oraz badań i rozwoju.

Perspektywa 2014-2020 obejmowała sześć programów krajowych:

• Infrastruktura i Środowisko
• Inteligentny Rozwój
• Wiedza Edukacja Rozwój
• Polska Wschodnia
• Polska Cyfrowa
• Pomoc Techniczna

oraz programy regionalne województw.

Najwięcej środków przeznaczono na Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko. Priorytetami tego programu są: gospodarka niskoemisyjna, ochrona środowiska, rozwój infrastruktury technicznej kraju i bezpieczeństwo energetyczne.

Drugim co do wielkości środków jest Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, którego głównym przesłaniem jest „od pomysłu do rynku”, tj. od tworzenia koncepcji niespotykanych produktów, usług lub technologii, przez przygotowanie prototypów/linii pilotażowych, po ich komercjalizację. To również największy w Unii Europejskiej program finansujący badania, rozwój i innowacje. Dzięki niemu, wsparcie m.in. na wspólne prowadzenie przedsięwzięć badawczo-rozwojowych uzyskali naukowcy
i przedsiębiorcy, a wyniki prac B+R znajdą praktyczne zastosowanie w gospodarce.

Pozostałe programy, z których wsparcia korzystali i nadal korzystają przedsiębiorcy to:

Program Wiedza Edukacja Rozwój– poprawa polityki i działań publicznych na rzecz rynku pracy, edukacji i całej gospodarki; zwłaszcza wsparcie szkolnictwa wyższego ukierunkowane na potrzeby rozwoju; promocja innowacji społecznych i współpracy ponadnarodowej.

Kolejny Program Polska Cyfrowa– zwiększenie dostępności do Internetu, stworzenie przyjaznej dla obywatela e-administracji, która umożliwi załatwianie wielu spraw za pośrednictwem komputera oraz upowszechnienie w społeczeństwie wiedzy i umiejętności korzystania z komputerów.

Program Polska Wschodnia jest ponadregionalnym programem dla województw Polski Wschodniej mającym na celu wzrost konkurencyjności i innowacyjności makroregionu Polski Wschodniej poprzez wsparcie innowacyjności i rozwoju badań oraz zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej makroregionu, w szczególności dzięki dostępności transportowej.

Program Pomoc Techniczna zapewnia sprawne działanie instytucji systemu wdrażania funduszy, jak również stworzenie skutecznego systemu informacji i promocji środków europejskich.

Ponadto w Polsce realizowany jest Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (8,5 mld euro) oraz Program Rybactwo i Morze (0,5 mld euro).

Wsparcie przedsiębiorstw w sferze innowacyjności oraz B+R – którego źródłem jest
PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

W ramach najbardziej popularnego programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój wśród przedsiębiorstw z sektora MŚP i duże, wsparcie dotychczas otrzymało:

• Projekty B+R (NCBiR) –ok. 35 mld zł przyznanego dofinansowania
• Projekty na inwestycje(kluczowe POIR 3.2.1; 3.2.2) – ok. 14 mld zł przyznanego dofinansowania
• Pozostałe – ok. 19 mld zł.

Z danych opublikowanych na portalu Funduszy Europejskich wynika, że zdecydowana większość środków UE została rozdysponowana na projekty B+R. Wśród projektów dofinansowanych głównie w ramach działania 1.1.1. Szybka Ścieżka (realizowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju- NCBR), znajdują się firmy z różnych gałęzi przemysłu
i usług (wpisujące się Krajowe Inteligentne Specjalizacje). Działania NCBR przyczyniają się do istotnego wzrostu nakładów przedsiębiorstwna projekty innowacyjne, a tym samym do szybszego rozwoju sektoraB+R w Polsce. Finansowe wsparcie ze strony NCBR przynosi trwałe zmiany w polskichprzedsiębiorstwach i instytucjach badawczych.

EDORADCA W PERSPEKTYWIE 2014-2020

Łączne pozyskane dofinansowanie dla przedsiębiorstw MŚP i dużych w krajowych i regionalnych programach operacyjnych:
ponad 1,3 mld zł

Wybrane projekty z obszaru:

• PRZEMYSŁU 4.0
  Program: Inteligentny Rozwój, Szybka Ścieżka 1.1.1.
  Firma: Metalkas Sp. z o.o.
  Tytuł projektu:Opracowanie nowej rodziny drabin mechatronicznych oraz wykorzystującej elementy koncepcji Przemysł 4.0. innowacyjnej linii do ich produkcji.
  Wartość projektu: 55,7 mln zł
  Wartość dofinansowania:28,7 mln zł

• OCHRONY ŚRODOWISKA
  Program: Inteligentny Rozwój, Szybka Ścieżka – Agrotech
  Firma: Lider Konsorcjum Oze 11 Sp. z o.o.
  Tytuł projektu: Innowacyjna technologia produkcji bioenergii z odpadów rolniczych
  Wartość projektu: 45,7 mln zł
  Wartość dofinansowania: 23,04 mln zł

• PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO
  Program: Inteligentny Rozwój, Badania na rynek
  Firma: Piekarnia Tyrolska Jarosław Goszczycki Sp. z o.o.
  Tytuł projektu: Wdrożenie wyników prac B+R i uruchomienie produkcji innowacyjnej grupy pieczywa Piekarni Tyrolska
  Wartość projektu: 48,4 mln zł
  Wartość dofinansowania: 19,9 mln zł

W kończącej się perspektywie finansowej UE na lata 2014-2020 krajowym programem operacyjnym, z którego korzystają przede wszystkim przedsiębiorstwa MŚP i duże, jest Program Operacyjny Inteligentny Rozwój (PO IR). Przeznaczono na niego środki na poziomie 8,6 mld euro z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (więcej niż planowano). W ramach nowej perspektywy finansowania UE w latach 2021-2027, porównywalne pieniądze trafią na następcę PO IR, tj. Fundusze Europejskie Nowoczesnej Gospodarki (FENG), dla którego przeznaczono prawie 8 mld euro (czyli ok. 36 mld zł). Program ten będzie bezpośrednią kontynuacją PO IR oraz realizowanego jeszcze wcześniej, bo w okresie 2007-2013, Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.

Program będzie realizowany na obszarze całego kraju co zapewni wysoką spójność planowanego wsparcia i pozytywnie wpłynie na rozwój innowacyjności i działalności B+R w całej Polsce.

W ramach FENG będą realizowane konkursy, które umożliwią dalszy rozwój firm, rozwój działalności B+R i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań. Będzie to kontynuacja wsparcia udzielanego dotychczas w ramach POIR, dla sektora przedsiębiorstw dla niemal wszystkich stadiów procesu innowacyjnego. Wsparcie będzie kierowane zarówno do podmiotów aktywnych innowacyjnie, jak i firm nieaktywnych na tym polu, poprzez umożliwienie realizacji małych projektów (do 1 mln zł).

Ponadto, to co obecnie jest niemożliwie, będzie realne w nowych konkursach 2021-2027, tj. rozszerzenie zakresu działań możliwych do sfinansowania w ramach jednego projektu o dodatkowe kwestie (m.in. podnoszenie kompetencji kadr B+R, zakup aparatury badawczej).