Wielkimi krokami zbliżamy się do rozpoczęcia nowej perspektywy finansowej na lata 2021-2027. Już wiemy, że następcą Programu Inteligentny Rozwój (POIR) został program Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, który przez wszystkich nazywany jest FENG. Co różni te dwa programy? Który z nich będzie korzystniejszy dla przedsiębiorców? Sprawdziliśmy to dla Państwa.
MODUŁOWE APLIKOWANIE
Dużą zmianą będzie modułowe podejście do projektów badawczo-rozwojowych.
Kończąca się już perspektywa 2014-2020 pozwalała przedsiębiorcom na sfinansowanie tylko konkretnych etapów procesu. Do tej pory nie było możliwości zrealizowania w jednym projekcie prac badawczo-rozwojowych oraz wdrożenia ich wyników. Tego typu rozwiązanie powodowało istotne obciążenia dla przedsiębiorcy oraz nakładało liczne utrudnienia w zachowaniu ciągłości procesu innowacyjnego. Fundusze dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) – w przeciwieństwie do Programu Operacyjny Rozwój (POIR) wprowadzą nowe, modułowe podejście do projektów. Obligatoryjnym elementem projektu będzie moduł badawczo-rozwojowy lub moduł inwestycji w infrastrukturę B+R. Zakres projektu będzie mógł być uzupełniony przez wnioskodawcę w zależności od potrzeb firmy o działanie takie jak:
- wdrożenie wyników badań,
- rozwój kompetencji wśród pracowników i kadr zarządzających,
- internacjonalizację,
- cyfryzację związaną z Przemysłem 4.0,
- „zazielenienie” przedsiębiorstw.
Zakres projektu określa firma w zależności od potrzeb. Co istotne, wsparcie będzie skierowane do przedsiębiorstw w całości w formie dotacji. Warto też zwrócić uwagę na Instytucję oceniające projekty. Dotychczas oceną projektów B+R zajmowało się Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Fundusze dla Nowoczesnej Gospodarki w celu usprawnienia planują podzielić ocenę na dwie Instytucje:
- Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) odpowiedzialna za obsługę wyłącznie małych i średnich przedsiębiorstw oraz konsorcjów z ich udziałem;
- Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) odpowiedzialne za obsługę dużych przedsiębiorstw (oraz konsorcjów z MSP i organizacjami badawczymi) a także konsorcja MSP z organizacjami badawczymi.
WSPARCIE KOMPETENCJI KADR
Realizacja projektów B+R i wprowadzanie innowacji w przedsiębiorstwach wymaga wysokich kompetencji i umiejętności kadry, która jest zaangażowana w projekt. W kończącej się perspektywie finansowej obserwujemy ograniczone wsparcie rozwoju kadr sektora B+R w przedsiębiorstwach. Fundusze dla Nowoczesnej Gospodarki w głównej mierze będą koncentrowały swoje wsparcie na doskonaleniu kompetencji pracowników i kadry zarządzającej. Pozwoli to na zdobywanie nowych umiejętności, poszerzanie wiedzy, a także nabywanie kwalifikacji w szczególności z zakresu obszarów tj. inteligentne specjalizacje, transformacje przemysłu w kierunku przemysłu 4.0, przedsiębiorczość, zarządzanie innowacjami, ekoprojektowanie, transfer technologii, a także wiedzy niezbędnej do obsługi infrastruktury badawczej sfinansowanej w ramach projektu.
INWESTYCJE TAKŻE DLA DUŻYCH FIRM
Program Inteligentny Rozwój wykluczał jak dotąd duże przedsiębiorstwa, które nie miały możliwości aplikowania w konkursach inwestycyjnych. Szerokie plany w nową infrastrukturę produkcyjną, czy rozbudowanie parku maszynowego musiało być finansowane przez firmy bez wsparcia unijnego. Istotną różnicą w porównaniu do Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój jest to, że do konkursów inwestycyjnych dopuszczone zostaną duże firmy, które zostały podzielone na: Small Mid-Caps (firmy zatrudniające do 499 pracowników) i Mid-Caps (przedsiębiorstwa zatrudniające do 3000 pracowników). Ta zmiana niewątpliwie pozwoli dużym firmom na jeszcze większy rozwój.
ZIELONY ŁAD I CYFRYZACJA
Program Inteligentny Rozwój zapewniał mniejsze wsparcie finansowe w inwestycje przyjazne środowisku tj. transformacje z sektora energetycznego, odnawialne źródła energii czy gospodarkę o obiegu zamkniętym. W perspektywie budżetowej 2014-2020 można było zaobserwować również niski poziom cyfryzacji w Polsce. Do czego w istotnej mierze przyczyniły się ograniczone możliwości korzystania z dotacji na finansowanie inwestycji związanych z automatyzacją i robotyzacją procesów w przedsiębiorstwach. W Funduszach dla Nowoczesnej Gospodarki po raz kolejny możemy zaobserwować zupełne przeciwieństwo do swojego programowego poprzednika. FENG w nowej perspektywie finansowej stawia duży nacisk na inwestycje przyjazne środowisku. Wspierać będzie niskoemisyjną, odporną i inwestującą w odnawialne źródła energii gospodarkę.
NOWA MAPA POMOCY REGIONALNEJ
Mapa pomocy regionalnej, która obowiązuje od 2014 umożliwia przedsiębiorcom wsparcie na inwestycje w regionach, w których historyczny poziom PKB nie przekracza 75% średniej unijnej. Komisja Europejska przyjęła właśnie wytyczne na lata 2022-2027. Od stycznia przyszłego roku inwestorzy z większości polskich regionów zyskają. Z dotychczasowej mapy wypadnie po raz pierwszy jeden region – warszawski stołeczny.
Największa zmiana szykuje się w województwie świętokrzyskim, gdzie firmy zyskają dodatkowe 15% dofinansowania i tym samym zrównają się z całą ścianą wschodnią, gdzie poziom dotacji pozostanie na poziomie 70% dla mikro i małych przedsiębiorstw. Na większe wsparcie mogą liczyć też takie województwa jak: zachodniopomorskie, kujawsko-pomorskie, lubuskie, opolskie, łódzkie, małopolskie i część mazowieckiego, gdzie dotacja wzrośnie o 5%. Pozostałe województwa tj.: pomorskie, wielkopolskie, dolnośląskie i śląskie niestety stracą 5%.
PROGRAM FENG – CO DALEJ?
Wielu przedsiębiorców zastanawia się, kiedy pojawią się pierwsze konkursy? Otóż najwcześniej możemy spodziewać się ich na przełomie 2021 i 2022 roku. Wydawać się może, że jest to dużo czasu, a w rzeczywistości wcale tak nie jest. Pierwsze konkursy cieszyć się będą dużym zainteresowaniem, a przygotowywany projekt aby odnieść sukces, powinien być na najwyższym poziomie. Niezwykle ważne jest spełnienie jak największej ilości kryteriów. Wielu przedsiębiorców już teraz rozpoczyna przygotowania, tak aby jak najszybciej być gotowym do złożenia kompletnego wniosku. Jak wygląda harmonogram pracy nad opracowaniem skutecznej i kompleksowej dokumentacji?
Nowa perspektywa finansowa 2021-2027 to przede wszystkim nowe możliwości dla przedsiębiorców.
W nadchodzącej perspektywie finansowej Polska pozostaje największym beneficjentem funduszy inwestycyjnych. Wszystkie firmy planujące rozwój w najbliższych latach będą miały wiele możliwości pozyskania bezzwrotnych dotacji na inwestycje, opracowanie nowych produktów, procesów technologicznych, czy usług. Podsumowując zebrane informację możemy również stwierdzić, że wsparcie z funduszy europejskich kierowane będzie do szerszego grona przedsiębiorców niż w ubiegłych latach. Dotyczy to również samych projektów, które nie tylko skupiają się na rozwoju i innowacji, ale również na ochronie środowiska co nie było popularnym trendem w poprzednich perspektywach finansowych.
